Wat is biodynamische wijn?

Sommelier Christian Viqh aan Huis, wijnbar Viqh,

By Christian de Olde

we zien het steeds vaker: Biodynamische wijn.

We horen het steeds vaker, biodynamische wijnbouw, maar wat is dat nou eigenlijk? Biodynamische wijnbouw gaat verder waar biologische en wijnbouw en de natuurwijnen ophouden. Het wordt ook wel gezien als een leer voor de wijnboeren.

De oorsprong van biodynamische wijnbouw

Biodynamische wijnbouw is een studie en een leer van de Oostenrijker Rudolf Steiner. Biodynamische wijnbouw komt voort uit bezorgdheid over de introductie van kunstmest in de jaren 20. Lokale wijnbouwers maakten zich toentertijd zorgen over het gebruik hiervan. Ze wenden zich tot Rudolf Steiner die met Pinksteren in 1924 een lezing gaf in Zuid Duitsland. In de basis van zijn lezing ging het over bodemvruchtbaarheid en versterking van de bodem wat de kern onderwerpen zijn van biodynamische wijnbouw. De wijnmakerij wordt als begin punt genomen en staat centraal. Van daaruit wordt er gekeken naar alle natuurlijke aspecten die nodig zijn om wijn te maken.  Alle vormen die van origine niet horen binnen het vak wijn maken moeten zoveel mogelijk vermeden worden.

Een glas biodynamische Trebbiano.
Een glas biodynamische Trebbiano.

Hoe ziet dit eruit in de wijngaard?

Volgens de theorie van Rudolf Steiner draait het in de wijngaard om 4 factoren namelijk; zon, planeten, zuurstof en water. Deze factoren zijn van invloed op de groei van de wijnplant. De gedachte is dat de groei van organismen niet alleen afhankelijk is van wat zon en een beetje regen. De uiteenzetting over biodynamische wijnbouw gaat veel verder en betrekt ook de stand van de zon, maan en andere planeten in ons zonnestelsel erbij.

Het klinkt misschien wat onwerkelijk en zweverig maar binnen de biodynamische wijnbouw wordt er gewerkt met preparaten die invloeden van andere planeten opvangen. Deze preparaten bevorderen de groei van de plant en het bewaarpotentieel zal beter worden.

Bij biologische wijnbouw gebruiken de boeren ook compost. Maar hier worden net als bij biodynamische wijnbouw geen preparaten toegepast. Wijnboeren die wel op een biodynamische manier wijnbouw bedrijven zijn van mening dat de grond door toedoen van de mens is verzwakt en uitgeput en dat daarom extra preparaten op basis van koemest gebruikt moeten worden 

Het is belangrijk dat er voldoende leven in de wijngaard is. Hier wordt mee bedoelt dat er leven mogelijk is voor insecten en kleine diertjes. In de wijngaard vormt zich een eigen ecosysteem. Dit wordt bereikt door verschillende planten en grassen in de wijngaard aan te planten en te laten groeien zodat de natuur zelf in staat is om met tegenslagen en ziekten om te gaan. Dit betekent dat het gebruikt van machines niet is toegestaan in de wijngaard. Een tractor is te zwaar en drukt de bodem te hard aan maakt leven in de bodem onmogelijk. Wanneer de natuur zelf zijn problemen niet kan oplossen is het noodzakelijk dat er pesticiden gebruikt worden om een gezonde oogst binnen te kunnen halen.

Een biodynamische wijngaard in Italië.
Een biodynamische wijngaard in Italië.
Wat zijn preparaten?

Natuurlijke compost is belangrijk binnen de biodynamische wijnbouw. Natuurlijke compost is een verzameling van groen afval afkomstig van tuinieren en groente en fruitafval. Dit wordt door micro-organismen tot humus afgebroken. Dit wordt in de wijngaard uitgestrooid als extra voeding voor de bodem. Om echt alle energie uit de compost te halen worden er preparaten gebruikt in de wijngaard. Preparaten bestaan uit geconcentreerde koemest en kruiden. In de wijngaard worden de preparaten in de hoorn van een koe in de wijngaard gelegd om de compost die in de wijngaard uitgestrooid wordt te bevorderen. Die preparaten zijn een reactie aangegaan met bacteriën wat vervolgens gaat gisten en dit gistende materiaal gaat de werking aan met compost.

Preparaten komen in vele vormen voor. Bij het geconcentreerde koemest en kruiden worden verschillende andere plantaardige ingrediënten toegevoegd die een zelfstandige werking vervullen in de wijngaard. Denk hierbij aan de ontwikkeling van wortels en de verdere groei van de druivenstok, of tijdens de groei van de druif om ervoor te zorgen dat de plant het maximale geeft aan de druif. Kort gezegd is een preparaat een goed gereguleerd gistend compost is.  

De preparaten in de koehoorn die gebruikt worden in de wijngaard om een biodynamische wijn te maken
De preparaten in de koehoorn die gebruikt worden in de wijngaard om een biodynamische wijn te maken
Diverse gebieden

De toepassingen zijn voor elk wijngebied anders. Dit komt omdat elk wijnbouwgebied zijn eigen klimatologische uitdagingen heeft. Hierbij kunt u denken aan de variatie van te veel zon of te weinig zon, te veel regen of te weinig regen ect. met alle gevolgen die daar weer op volgen. Als een wijnboer besluit het biodynamische traject in te gaan hebben zijn wijngaarden nog geen biodynamische bewerking gehad. Er wordt vervolgens ook grondig gekeken of de methode werkt. En dan komt vaak uit onderzoek naar voren dat de bodem significant verbeterd is.

In onze wijnbox najaarswijnen hebben we gekozen voor een biodynamische witte wijn uit de Abbruzzen. Deze prachtige witte wijn is volgens de bovenbeschreven richtlijnen geproduceerd. De regels zijn voor elk gebied anders omdat in iedere regio de natuur weer anders is. Benieuwd naar de smaak van een biodynamische wijn? BESTEL HIER UW WIJNBOX!